3 - اخبار كه راه اثبات خود اصول باشند از كتاب و سنت و گفتار ائمه عليهم السلام . اخبارى كه آدمى را بدان چه گفتيم برسانند سه قسم باشند : خبر متواتر و خبر واحد مقرون بدليل صدق كه موجب علم باشد ، و خبر مرسل كه اهل حق همه در عمل بدان اتفاق دارند . معانى قرآن دو جورند : ظاهر و روشن و باطن و مبهم ، ظاهر آنچه صريح عبارت است و بشيوهء اهل زبان قرآن كه عرب‌اند بروشنى معنا را مىرساند چون قول خدا تعالى آيهء 44 سورهء يونس : « إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئاً وَ لكِنَّ النَّاسَ أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ » . يعنى خدا هيچ ستم نكند بمردم ولى مردمند كه به خود ستم ميكنند . و خردمندان زبان‌شناس عربى مقصود را از اين لفظ بروشنى بفهمند و هيچ ابهامى ندارد . و معنى باطنى و مبهم آنست كه از صريح عبارت و حقيقت آن بيرونست و بر وجه مجاز آمده و فهم مراد از آن نياز دارد بدليلى جز ظاهر الفاظ آن چون قول خدا : « أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ » كه ظاهر معنى صلاة مطلق دعاء است بعرف زبان عرب و اين معنى حقيقى درست نيايد و زكات نزد عرب بمعنى نمو است و بدون خلاف مقصود از اين عبارت نيست و مقصود يك دستور خاصى است كه مقرر شده در شرع كه صلاة عبادت مخصوصى است داراى قيام و ركوع و سجود و جلوس و زكات اخراج مقدارى است از مال بوجه مخصوص و مقرر و اين معنى از ظاهر لفظ فهميده نشود و در باطن مقصود است . و انواع كلى معانى وارده در قرآن چهارند : 1 - امر و هر لفظى كه بمعنى آنست . 2 - نهى و هر لفظى كه بمعنى آنست . 3 - خبر و هر چه بدان معنا است . 4 - تقرير و هر چه آن را بفهماند . امر را در زبان عرب تعبير خاصى است كه بدان از جز آن در سخن گفتن ممتاز است چون « افعل » كه معنى فرمان دارد يعنى بكن هر گاه مطلق ادا شود گر چه اين